Een bezeten wereld, Nederland tussen de oorlogen

nieuws Een bezeten wereld, Nederland tussen de oorlogen

De NTR komt met een nieuwe zesdelige geschiedenisserie over Nederland in het interbellum. De periode tussen de Eerste en Tweede Wereldoorlog is een tijd vol nieuwe techniek – bioscoop, radio, auto, vliegtuig -, en vol verheven idealen, emanciperende vrouwen, kersverse woonwijken, jazzmuziek. Maar rond 1930 keert het tij. De economie stokt met als gevolg duizenden werklozen. In 1940 valt Duitsland Nederland binnen en eindigt het interbellum.

Ter voorbereiding van de serie zijn de researchers ook in de archieven bij Atria gedoken. Zo hebben zij voor de eerste aflevering, die o.a. gaat over kantoorwerk door vrouwen, gebruik gemaakt van een enquête die Francisca de Haan gehouden heeft voor haar proefschrift Sekse op kantoor: over vrouwelijkheid, mannelijkheid en macht, Nederland 1860-1940

De serie bestaat uit de volgende afleveringen.

Danswoede

Uitzenddatum: 30 augustus 2019, 21.10u op NPO 2
In de jaren 20 dringt de Amerikaanse cultuur ons land binnen. In de bioscopen, de muziek en… op de dansvloer! De jeugd stort zich enthousiast op de Charleston en de Lindy Hop, waarmee ze zich volgens ouders, leraren en overheid overgeven aan onverantwoord ‘zinnenprikkelend’ vermaak. Raakt Nederland zo niet haar identiteit kwijt? De moderne vrouw met blote armen en korte rokken ligt sowieso onder vuur. Het moet braver. Als tegenwicht wordt de eigen volkscultuur met klederdracht en klompendans van stal gehaald.

Welvaart

Uitzenddatum: 6 september 2019, 21.05u op NPO 2
De economie in de jaren 20 is booming en nieuwe producten veroveren de markt. Zo bloeit de Enka-fabriek dankzij de uitvinding van kunstzijde en ondernemer Jongerius wordt steenrijk door de opkomst van de auto. Maar het is niet overal welvaart. In het zuiden en oosten van ons land blijft de groei achter. En in de jaren 30 komt de crisis. De beurscrash in New York leidt in ons land tot een langdurige economische crisis, met als gevolg duizenden werklozen en steuntrekkers massaal in de werkverschaffing.

Verheffing

Uitzenddatum: 13 september 2019, 21.05u op NPO 2
In de stad leven veel arbeiders begin 20e eeuw in erbarmelijke omstandigheden: aan stinkende grachten en in krotwoningen. Het idee groeit dat daar iets aan gedaan moet worden. Dus verrijzen er tuindorpen, zoals Vreewijk in Rotterdam, met fatsoenlijke huizen en dubbele tuinen. Het vooruitgangsideaal van de ‘gezonde mens’ krijgt hier vorm en wie niet voldoet aan dit ideaal komt in aanmerking voor heropvoeding.

Vreemdelingen

Uitzenddatum: 20 september 2019, 21.05u op NPO 2
Ons land kent begin 20e eeuw een groeiend aantal vreemdelingen. Chinezen strijken neer als havenarbeiders en vormen eigen gemeenschappen. Met open armen ontvangen we Belgische vluchtelingen en Duitse dienstbodes. Surinamers fungeren als ‘exotische attractie’ in de amusementsindustrie. Maar als in de jaren 30 de crisis losbreekt, wordt de stemming grimmiger. En wanneer Joodse vluchtelingen uit Duitsland massaal hun toevlucht in Nederland zoeken, gaan de grenzen dicht.

Houvast

Uitzenddatum: 27 september 2019, 21.05u op NPO 2
Samen zingen, samen marcheren, samen achter een vaandel aan. In het Interbellum is het groepsgevoel belangrijk, dat geeft houvast. Identiteit ontleen je aan de kerk of de politieke partij waarbij je hoort. Begin jaren 30 doet een nieuwe beweging, de NSB, een aanval op de gevestigde politiek met een beroep op nationale eenheid en trots. In Drenthe, waar de boeren stevig te lijden hebben onder de crisis, valt de lokroep van NSB-leider Mussert goed.

Oorlogsangst

Uitzenddatum: 4 oktober 2019, 21.05u op NPO 2
De Eerste Wereldoorlog – met een vergissingsbombardement op Zierikzee – galmt na in Nederland. In 1918 dreigt even een revolutie. De overheid gaat potentiële oproerkraaiers in de gaten houden, waaronder steeds meer dienstweigeraars en antimilitaristen. Zij hebben gezien wat voor ellende de oorlog heeft gebracht. Maar als de internationale spanningen in de jaren 30 toenemen, slinkt de aanhang van het gebroken geweertje en komen de gifgasmaskers uit de kast.

Delen:

Gerelateerde artikelen