Hoe zorg je ervoor dat beleid daadwerkelijk bijdraagt aan gendergelijkheid? Deze vraag is actueler dan ooit en stond centraal op de conferentie Gender in Beleid op 2 juli 2026. Atria deelde, samen met partners Rutgers, Movisie, Drs Mama, VHTO en de Universiteit Utrecht, inzichten en kennis van het genderperspectief op verschillende beleidsterreinen: gendergerelateerd geweld, informele en onbetaalde arbeid, technologie en zelfbeschikking.
Hoe zorg je ervoor dat beleid daadwerkelijk bijdraagt aan gendergelijkheid? Deze vraag is actueler dan ooit en stond centraal op de conferentie Gender in Beleid op 2 juli 2026. Atria deelde, samen met partners Rutgers, Movisie, Drs Mama, VHTO en de Universiteit Utrecht, inzichten en kennis van het genderperspectief op verschillende beleidsterreinen: gendergerelateerd geweld, informele en onbetaalde arbeid, technologie en zelfbeschikking.
Karin van der Heiden, directeur-bestuurder van Atria, opende de conferentie met een terugblik op 90 jaar emancipatiegeschiedenis. Ze stond stil bij pioniers als Rosa Manus, Johanna Naber, Willemijn Posthumus-van der Goot en Joan Ferrier, die ieder op hun eigen manier bijdroegen aan meer gelijkheid. Hun werk laat zien dat kennis, onderzoek en documentatie essentieel zijn om maatschappelijke systemen te veranderen. Van der Heiden benadrukte dat genderongelijkheid verweven is met andere factoren, zoals afkomst, leeftijd en seksualiteit, en dat beleid diep kan ingrijpen in levens. Ook sprak zij een boodschap van hoop uit: vooruitgang is mogelijk wanneer we gezamenlijk blijven werken aan gendergelijkheid.
Omdat staatssecretaris van Onderwijs en Emancipatie Judith Tielen was verhinderd door een debat in de Tweede Kamer, sprak Esther van Dijk, directeur van de Directie Emancipatie, de zaal toe. Ze benadrukte dat emancipatie alle beleidsterreinen raakt. Beleid dat op papier voor iedereen gelijk lijkt, kan in de praktijk verschillend uitpakken voor vrouwen en mannen. Dat vraagt om aandacht voor onderwerpen als veiligheid, gezondheid en vrijheid. Volgens Van Dijk gaat gendergelijkheid over de mogelijkheid om zelf keuzes te maken: van veilig over straat kunnen gaan tot werken en zorgen op een manier die bij je past. Haar oproep aan de aanwezigen was om kennis en ideeën te blijven delen, online én offline, en gendergelijkheid blijvend op de agenda te zetten.
Julia Wouters ging in gesprek met de zaal over wat gendersensitief beleid in de praktijk betekent. Aan de hand van voorbeelden liet zij zien dat beleid nooit neutraal is en dat keuzes in de inrichting van de samenleving verschillende gevolgen kunnen hebben voor verschillende groepen. Als inspirerend voorbeeld noemde zij Barcelona, waar voormalig burgemeester Ada Colau de openbare ruimte opnieuw liet ontwerpen met meer aandacht voor veiligheid, toegankelijkheid en ontmoeting.
De rode draad van de ochtend was duidelijk: gendersensitief beleid vraagt om aandacht voor verschillen in ervaringen, behoeften en mogelijkheden. In de vier break-outsessies werd dit vervolgens vertaald naar concrete beleidsterreinen.
Gendergerelateerd geweld: hoe beleid kan bijdragen aan preventie
In deze interactieve sessie onderzochten Atria en Rutgers hoe genderstereotypen, alledaags seksisme en uitsluiting de voedingsbodem vormen voor gendergerelateerd geweld. Sprekers benadrukten dat preventie begint bij ogenschijnlijk kleine opmerkingen, microagressies en stereotypen die al van jongs af aan worden meegegeven. Ook was er aandacht voor groepen die vaak buiten beeld blijven, zoals genderdiverse personen, terwijl zij relatief vaak met geweld te maken krijgen. Aan de hand van de piramide van geweld en concrete beleidscasussen werd besproken hoe beleid eerder in de keten kan ingrijpen: door te investeren in gelijkwaardige opvoeding, preventie onder jongeren en potentiële plegers, meer diversiteit in beleidsontwikkeling en het actief toetsen van beleid op inclusiviteit en effectiviteit.
Beleid en beloning: de waarde van informele en onbetaalde arbeid
In deze sessie verkenden Atria, Movisie en Drs Mama de maatschappelijke en economische waarde van informele en onbetaalde arbeid. Van zorg voor kinderen en mantelzorg tot huishoudelijk werk: deze taken zijn onmisbaar voor het functioneren van de samenleving, maar blijven vaak onzichtbaar in beleid en publieke discussies. Aan de hand van voorbeelden werd zichtbaar dat de manier waarop vraagstukken worden geframed invloed heeft op beleid. Deelnemers verkenden hoe een ander perspectief kan leiden tot meer waardering voor zorgarbeid en hoe beleid beter rekening kan houden met de combinatie van betaald werk en zorgtaken. Daarbij stond de vraag centraal hoe verantwoordelijkheden eerlijker verdeeld kunnen worden en welke rol de overheid daarin kan spelen.
Gendergelijkheid waarborgen in een digitale samenleving: handvatten voor beleid
Tijdens deze sessie onderzochten Atria en VHTO hoe gendergelijkheid beter kan worden verankerd in beleid rond digitalisering en AI. Sprekers wezen op het gebrek aan vrouwen onder ontwikkelaars van technologie en op de manier waarop bestaande maatschappelijke ongelijkheden kunnen doorwerken in algoritmen, online platforms en digitale omgevingen. Tegelijkertijd biedt digitalisering ook kansen om gendergelijkheid te versterken. Deelnemers bespraken oplossingen op verschillende niveaus: van structurele maatregelen zoals gendermainstreaming en meer representatie in onderwijs en media tot het doorbreken van hardnekkige stereotypen over techniek en talent. Ook werd benadrukt dat de opkomst van online vrouwenhaat, misogynie en de manosphere om een gezamenlijke aanpak vraagt. Zoals een deelnemer het formuleerde: "Zonder jongeren aan tafel kunnen we dit vraagstuk niet oplossen." Voor jongeren zijn de online en offline wereld immers steeds minder van elkaar te onderscheiden.
Tussen beleid en beleving: zelfbeschikking in historisch en maatschappelijk perspectief
In deze sessie verkenden Atria en onderzoeker dr. Fleur van Leeuwen (Universiteit Utrecht) hoe zelfbeschikking, gender en beleid met elkaar samenhangen. Centraal stond de vraag hoe rechten in de praktijk kunnen worden omgezet in daadwerkelijke keuzevrijheid. Deelnemers benadrukten dat zelfbeschikking meer vraagt dan formele rechten alleen: ook de omstandigheden waarin mensen keuzes maken zijn bepalend. Toegang tot zorg, fysieke toegankelijkheid, sociale positie, culturele achtergrond en ervaringen met gezag spelen allemaal een rol. Daarbij klonk een duidelijke oproep om gendersensitief beleid te ontwikkelen dat rekening houdt met diversiteit zonder te vervallen in stereotypering. Zoals tijdens de sessie werd opgemerkt:
"Gendersensitief beleid vraagt juist om oog voor diversiteit, zonder in clichés te vervallen."
Met nieuwe inzichten, concrete handvatten en inspirerende voorbeelden liet de conferentie zien dat gendersensitief beleid geen abstract ideaal is, maar een noodzakelijke voorwaarde voor een samenleving waarin iedereen gelijke kansen heeft.
Afsluiting Sophia Blyden
De dag werd afgesloten met een spoken word-optreden van Sophia Blyden. In een persoonlijke en krachtige voordracht verbond zij de geschiedenis van de vrouwenbeweging met de gesprekken van vandaag. Over beleid, archieven, moed en verandering. Haar slotwoorden vormden een passend einde van de conferentie én een uitnodiging om verder te blijven denken, vragen en handelen.
"Ik verlaat deze ruimte met meer vragen dan waarmee ik binnenkwam. En dat voelt vandaag, misschien wel verrassend genoeg, als vooruitgang. En ik, ik weet het zeker: het kan wel."
