Op 8 januari 2026 is auteur Astrid Roemer (1947-2026) op 78-jarige leeftijd in Paramaribo overleden. Roemer was een belangrijke stem in de Nederlands-Caribische literatuur. Haar rijke oeuvre beslaat onder meer romans, poëzie- en verhalenbundels, novellen en toneelstukken, waaronder Over de gekte van een vrouw.
Op 8 januari 2026 is auteur Astrid Roemer (1947-2026) op 78-jarige leeftijd in Paramaribo overleden. Roemer was een belangrijke stem in de Nederlands-Caribische literatuur. Haar rijke oeuvre beslaat onder meer romans, poëzie- en verhalenbundels, novellen en toneelstukken, waaronder Over de gekte van een vrouw.
Astrid Heligonda Roemer werd op 27 april 1947 in Paramaribo, Suriname geboren. Ze kwam uit een gezin van drie meisjes en een jongen, waarvan zij het oudste kind was. In 1966 vertrok Roemer naar Nederland voor het afronden van haar opleiding in het onderwijs. Na afwisselend in Suriname en Nederland te wonen, verhuisde ze in 1975 definitief naar Nederland.
Het centrale thema in Roemers werk beschreef cultureel antropoloog Roline Redmond in Taal, macht en cultuur (1993) als “het zoeken naar het eigene; een zoektocht waarbij persoonlijke en sociale obstakels, zoals racisme en seksisme, overwonnen moeten worden.” In 1970 debuteerde ze met de dichtbundel Sasa, onder het pseudoniem Zamani. Haar eerste roman Neem mij terug Suriname verscheen in 1974 in Paramaribo, die ze in 1983 herschreef onder de titel Nergens ergens. In 1982 brak Roemer in Nederland door met de roman Over de gekte van een vrouw. Het gaat over de strijd van een jonge vrouw die langzamerhand geïsoleerd raakt van haar sociale omgeving. De Engelse vertaling van de roman On a Woman's Madness werd in 2023 genomineerd voor de Amerikaanse National Book Award.
"De romantrilogie die Astrid Roemer in de laatste jaren van de twintigste eeuw publiceerde - en die in 2001 in één band verscheen onder de overkoepelende titel Roemers drieling - wordt algemeen erkend als het magnum opus van de auteur."
De strijd tegen seksisme en racisme verwerkte Roemer niet alleen in haar vrouwelijke hoofdpersonages. Ook in literaire workshops, interviews en lezingen kwam dit tot uiting, zoals in Het Chocoladen Manifest, dat zij in 1982 op het vierde Vrouwenfestival in de Amsterdamse Melkweg voorlas en als volgt begon:
"Wij Zwarte Vrouwen die in de zogenaamde Rijke Landen wonen en werken, maar onze ziel in de zogenaamde Arme Landen geworteld weten, worden dagelijks geconfronteerd met fenomenen van het goddelijk verschijnsel dat men Feminisme pleegt te noemen."
In 2016 ontving Roemer de P.C. Hooft-prijs voor haar oeuvre. De jury roemde Roemer voor haar romans, waarin ze politiek engagement combineert met experimentele vormen. In 2021 werd haar de Prijs der Nederlandse Letteren toegekend. Daarmee werd Roemer de eerste Surinaamse auteur die deze onderscheiding kreeg. De officiële uitreiking ging echter niet door wegens de omstreden uitspraken van Roemer over oud-legerleider Desi Bouterse, die was veroordeeld voor de Decembermoorden in Suriname in 1982.
Literatuur van Astrid Roemer
Over de gekte van een vrouw (1982)
Nergens ergens (herziene druk 1984)
En wat dan nog? Liederatuur (1985)
NoordzeeBlues (1985)
Levenslang gedicht (1987)
Oost West Holland best (1989)
Gewaagd leven (1996)
Lijken op liefde (1997)
Was getekend (1998)
Liefde in tijden van gebrek (2016)
